Updates from February, 2010 Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts

  • Himanshu Pota 8:04 am on February 28, 2010 Permalink | Reply  

    विहितः (Taken Up or Done) 

    इयमाकाशवाणी सम्प्रति वार्ताः श्रूयन्ताम् इति संस्कृतभाषायां समाचारस्य आदौवाक्यम्। इयं वार्ताः मह्यम् अतीव रोचते। http://www.newsonair.com/text_nsd_schedule.asp
    वार्तायां ते विहितः इति शब्दस्य वारं वारं प्रयोगं कुर्वन्ति। कोऽपि पण्डितः विहितः इति शब्दस्य उत्पत्तिः कस्मात् प्रातिपदिकात् अस्ति तस्य अन्यानि रूपाणि कानि सन्ति इति अस्मान् ज्ञापयतु।

    २०१०-०२-२८ रविवासरः (2010-02-28 Sunday)

     
  • Himanshu Pota 8:27 pm on February 27, 2010 Permalink | Reply  

    न विश्वसति (Doesn’t Believe) 

    अद्य प्रातः काले यदा अहं कार्यालयं गच्छमि स्म तदा आवयोः कन्या ज्वलिता पृच्छति स्म भवान् कथं शनिवासरे कार्यालयं गच्छति यदि भवान् कार्यालयं गमिष्यति तर्हि कः आवयोः मन्दिरे होलिकामेलनाय नयिष्यति। अहं ताम् अकथयत् होलिकामेलनं श्वः भविष्यति इति। सा उत्तरति स्म शुचिता माम् अकथयत् अद्य एव अस्ति इति। अहम् अकथयत् अहं मन्दिरस्य सूचनां सर्वान् प्रेषयामि अहं तां कथयामि मेलनं श्वः अस्ति इति। सा मां पश्यति स्म किमपि न कथयति स्म। अहं मन्ये सा महि न विश्वसति। कथं सा स्वभगिन्याः ईदृशं विश्वासं धरति इति अहं न जानामि।

    २०१०-०२-२७ शनिवासरः (2010-02-27 Saturday)

     
    • Uma 10:56 am on March 4, 2010 Permalink | Reply

      नेष्यति।

    • Uma 10:57 am on March 4, 2010 Permalink | Reply

      अकथयम्। मयि।

    • S. L. Abhyankar 12:43 pm on March 4, 2010 Permalink | Reply

      I was hesitant to point out the mistakes pointed by Uma.
      मन्दिरे होलिकामेलनाय नयिष्यति | …. नेष्यति ।
      अहं ताम् अकथयत् | ….. अकथयम् ।
      शुचिता माम् अकथयत् is okay
      अहं मन्ये सा महि न विश्वसति । ….. मयि ।
      For कथं सा स्वभगिन्याः ईदृशं विश्वासं धरति
      Apte’s dictionary gives following details –
      धृ (१० उ. धरति usually धारयति-ते धृत धारित, ६ आ. ध्रियते, ध्रित)
      Since the verb धृ is 10 U, and dictionary says “usually धारयति”, it sounds better practice to use धारयति

  • Himanshu Pota 8:11 pm on February 26, 2010 Permalink | Reply  

    अनुदानाय आवेदनपत्रम् (Application for Funding) 

    अहं गतमासद्वयात् एकस्मै अनुदानाय आवेदनपत्रं सज्जीकरोमि। अहं मन्ये अद्य तत् आवेदनपत्रं पूर्णम् अभवत्। किञ्चित् कार्यं करणीयं किन्तु मूलरूपेण तत् पूर्णम् अस्ति।

    २०१०-०२-२६ शुक्रवासरः (2010-02-26 Friday)

     
  • Himanshu Pota 8:02 pm on February 25, 2010 Permalink | Reply  

    भारतीयदूरदर्शनम् (Indian TV) 

    ह्यः यदा सचिनः शतकद्व्यस्य समीपं आगच्छति स्म तदा आवयोः कन्या शुचिता अवदत् भवान् न जानाति अहं कीदृशा क्रुद्धा अस्मि इति। अहम् अपृच्छम् कथम् इति। सा औत्तरत् अस्माकं गृहे भारतीयदूरदर्शनं नास्ति तस्मात् अहं क्रुद्धास्मि इति। सा अकथयत् अहं भारतस्य सचिनस्य अभिख्यानं प्राणान्तिककामनया द्रष्टुम् इच्छामि इति। मया न ज्ञातं सा भारतम् ईदृशं स्निह्यति।

    २०१०-०२-२५ गुरुवासरः (2010-02-25 Thursday)

     
  • Himanshu Pota 9:29 pm on February 24, 2010 Permalink | Reply  

    सचिनः (Sachin) 

    अद्य यदा अहं स्वपितुं गच्छामि स्म तदा अचिन्तयं भारत-दक्षिणाफ्रिकादेशयोः फालकक्रिडायां किं भवति इति संपश्य गमिष्यामि इति। किन्तु यदा सचिनस्य धावनाङ्काः दृष्टाः तदा भारतस्य वल्लः-पक्षस्य अन्तिम-क्षेपक-पर्यन्तं मया खेलनं दृष्टम्। सचिनस्य् शतकद्व्यं अतिरोमाञ्चकम् आसीत्।

    २०१०-०२-२४ बुधवासरः (2010-02-24 Wednesday)

     
  • Himanshu Pota 6:09 am on February 23, 2010 Permalink | Reply  

    पठ् कृदन्तैः सह (Reads with suffixes) 

    पठ् पठति पठत्-पठत्-पठन्ति पठित पठितवत्-पठितवान्-पठितवती पठितव्य पठनीय पठ्य पठित्वा संपठ्य पठितुम् पाठकः पठनम्

    २०१०-०२-२३ मङ्गलवासरः (2010-02-23 Tuesday)

     
    • S. L. Abhyankar 9:07 pm on February 23, 2010 Permalink | Reply

      Shoould पठनम् be पठणम् ?

      • Bharata 1:54 am on February 25, 2010 Permalink | Reply

        >> Shoould पठनम् be पठणम् ?

        Why so ? As per “रषाभ्यां नो णः समानपदे”, णत्वम् will be come only when नकार: is preceded either by रकारः or षकर:

        Does any other rule apply here ?

        • S. L. Abhyankar 12:28 pm on February 25, 2010 Permalink

          Thanks, really!! I was wondering what rule governs change of न to ण You have precisely given that. Thanks again !

        • S. L. Abhyankar 1:24 pm on February 25, 2010 Permalink

          I became curious by your reply and was glad to visit your blog http://raobharata.wordpress.com/. Curiously I noted your observations about common mistakes occuring when reciting

          But in your write-up, there is mention of ब्रह्मन् शब्दः which goes as ब्रह्मा, ब्रह्माणौ, ब्रह्माणः But in ब्रह्मन् you will notice that न् remains न् But in the declensions it becomes ब्रह्माणौ, ब्रह्माणः

          I am wondering whether there is more to the rule for न् to become ण्

    • victoria 10:50 pm on February 24, 2010 Permalink | Reply

      love and peace

    • Bharata 12:33 am on February 26, 2010 Permalink | Reply

      (wordpress isn’t allowing me to reply to the same thread, hence starting a new one)

      Shri Abhyankar,

      Thanks for visiting my blog.

      As per the sutra “पदान्तस्य” (नस्य णो न | रामान् || – Explanation from Laghusiddanta Kaumudi), if नकार: is present at the end of the word, it won’t change to णकरः.
      Eg: रामेण, रामान्

      I guess ब्रह्मन् and ब्रह्माणौ, ब्रह्माणः are because of the same reason. But I am not 100% sure if this is the precise reason.

      Bharata.

      • Bharata 2:04 pm on February 26, 2010 Permalink | Reply

        I am getting doubts about the applicability of the above mentioned sutras to ब्रह्मन् as it is the base form and not the derived forms like रामान् or ब्रह्माणः

        Bharata.

      • S. L. Abhyankar 11:00 pm on February 26, 2010 Permalink | Reply

        The rule seems to be that ending न् without any vowel sound mixed in it, would remain न्

        But when there is a vowel ending as in रामेण or ब्रह्माणौ, ब्रह्माणः then it would become ण

        • S. L. Abhyankar 11:08 pm on February 26, 2010 Permalink

          This understanding of the rule that
          “…ending न् without any vowel sound mixed in it, would remain न्

          But when there is a vowel ending as in रामेण or ब्रह्माणौ, ब्रह्माणः then it would become ण…”

          also explains why it should be पठणम्, not पठनम्. Here न् is mixed with a vowel and also is not at the end.

        • hnbhat 2:18 am on April 12, 2012 Permalink

          The rule is “रषाभ्यां नो णः समानपदे” the न् should be in a single पद following “र्” or “ष्” immediately as in पूर्णः, तीर्णः, पर्णः etc. But it can be intervened by some other consonants also as per the next rule:

          “अट्-कु-पु+आङ्-व्यवायेऽपि” the vowels, the consonants ह-य-व-र, कवर्ग, पवर्ग and the prefix आङ्. With these intervening letters, also the following न् would become ण.

          This is the principle followed both in रामेण, ब्रह्माणौ, पूषणम्, दोष्णा etc.

  • Himanshu Pota 7:01 pm on February 22, 2010 Permalink | Reply  

    लिनक्स (Linux) 

    अद्य मया मम सङ्गणित्रे लिनक्सः इति कार्यवाहकः स्थापितः। देवनागरीलेखनस्य यन्त्राणि कथं स्थास्यामि इति अद्य परं चिन्तां करिष्यामि।

    २०१०-०२-२२ सोमवासरः (2010-02-22 Monday)

     
    • Bharata 1:59 am on February 25, 2010 Permalink | Reply

      अहं लिनक्स् कार्यवाहकॆ Google Indic Transliterator or Gmail उपयुज्य संस्कृते लिखामि| Works well.

  • Himanshu Pota 6:49 pm on February 21, 2010 Permalink | Reply  

    हवनः (Havan) 

    प्रातः दशवादने अहं राहुलवर्यं मन्दिरे अमिलम्। सः नवग्रह-गृहाय शिखरं निर्मितवान्। मया शिखरं दृष्टम्। तत् परं एकादशवादने हवनः कृतः। सायंकाले विंशति-विंशति-अनुक्रम-फालक-स्पर्धा दृष्टा।

    २०१०-०२-२१ रविवासरः (2010-02-21 Sunday)

     
  • Himanshu Pota 6:33 pm on February 20, 2010 Permalink | Reply  

    कार्यालयं गतम् (Went to work) 

    अद्य अवकाशदिवसः आसीत् किन्तु अहं कार्यालयम् अगच्छम्। अहं प्रसन्नः अस्मि मया कार्यालयं गतम् इति। मया प्रचुरकार्यं करणीयं किन्तु आलस्यकारणात् कार्यम् अभिवर्धति समयः प्रतिक्रमति।

    २०१०-०२-२० शनिवासरः (2010-02-20 Saturday)

     
  • Himanshu Pota 6:17 pm on February 20, 2010 Permalink | Reply  

    सिडनीनगरं गतम् (Went to Sydney) 

    अद्य प्रातः सार्धसप्तवादने मया सिडनीनगरं गतम्। तत्र विश्वविद्यालये एकं प्रस्तुतीकरणम् आसीत्। प्रस्तुतीकरणस्य परम् एकवादने ततः प्रत्यागतम्। प्रत्यागम्य मया ज्ञातं ज्वलिता अस्वस्था अस्ति। सा गत बुधवासरे एकं शिविरं गतवती किन्तु अद्य प्रातःकाले दिव्यांशुः तां शिविरात् प्रत्यानयत् यतो हि सा अस्वस्था अस्ति।

    २०१०-०२-१९ शुक्रवासरः (2010-02-19 Friday)

     
c
Compose new post
j
Next post/Next comment
k
Previous post/Previous comment
r
Reply
e
Edit
o
Show/Hide comments
t
Go to top
l
Go to login
h
Show/Hide help
shift + esc
Cancel