नन्दकिशोरवर्येण सह संलापम् (Talking with Nandakishoreji)

अद्य नन्दकिशोरवर्येण फीनिक्सनगरतः मां दूरभाषेण सम्पर्कम् अकरोत्। अहं तेन सह दीर्घकालं यावत् न समवदम्। तेन सह वार्तालापं कृत्वा आनन्दम् अभवत्। सः संस्कृतज्ञानवर्धनाय भृशं प्रयासं करोति। बृहत्जालस्य जन्म भूत्वा अनुक्षणे सः संस्कृतसाहित्यं संस्कृतशिक्षणाय सामग्रीं च बृहत्जाले अकल्पयत्। सः http://www.sanskritdocuments.org संयोजयति।

२००९-११-३० सोमवासरः (2009-11-30 Monday)

Advertisements

कार्यालयः गतः (Went to work)

अद्य अहम् एकादशवादने कार्यालयम् अगच्छम्। मध्ये अहं एडवर्यस्य गृहात् उदञ्चम् (pump) अध्यगच्छम्। रात्रौ अष्टवादनपर्यन्तम् कार्यं कृतम् तत् परं गृहं प्रत्यागच्छम्।

२००९-११-२९ रविवासरः (2009-11-29 Sunday)

श्यालस्य गृहप्रवेशः (House warming for brother-in-law)

अद्य मम श्यालः गृहप्रवेश-पूजाम् अकरोत्। पण्डितशैलेशवर्येण पूजा कृता। पूजायाः परं भोजनमपि आसीत्। पूजाभोजनयोः मध्ये अहं मन्दिरं गत्वा राहुलवर्येण सह अमिलम्। तत् मम भार्यां मीतां न अरोचत्। सा सायंकाले मह्यं क्रुध्यति स्म तदा मया सा कथिता यस्मिन् काले अहं सम्यग् व्यवहारं न करोमि तस्मिन् एव काले कलहं कर्तव्यं न तु अन्यस्मिन् काले इति।

२००९-११-२८ शनिवासरः (2009-11-28 Saturday)

कुर्मि इति कः तिङन्तः रुपः (work – which conjugated form)

वाल्मीकीयरामायणे युद्धकाण्डे अयं श्लोकः अस्ति (रामचन्द्रः हनूमतं कथयति)
इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति।
यदिहास्य प्रियाख्यातुर्न कुर्मि सदृशं प्रियम्॥
अस्मिन् श्लोके कुर्मि इति तिङन्तः रूपः अस्ति किन्तु कस्मिन् लकारे इति अहं न अधिगन्तुं शक्नोमि। पण्डिताः कृपया माम् अवबोधयन्तु।

२००९-११-२७ शुक्रवासरः (2009-11-27 Friday)

ग्रीष्मकालः आरभते (Summer Starts)

अद्य औस्ट्रेलिया-वेस्टईडीज़-देशयोः मध्ये प्रथमा पञ्चदिवसीया फालक-स्पर्धा (cricket competition) आरभत। सायंकालीन-दूरदर्शन-समाचरस्य प्रवाचकः ग्रीष्मकालः आरभत यतो हि अद्य फालक-स्पर्धा आरब्धवान् इति वाक्येन समाचरः आरब्धवान्। अस्मिन् देशे ग्रीष्मकालः फालक-स्पर्धा मिथम् भवतः। फालक-स्पर्धया विना ग्रीष्मकालः नास्ति।

२००९-११-२६ गुरुवासरः (2009-11-26 Thursday)

छन्दः मतम् वा (Vote)

आकाशवाणीसमाचारे छन्दः इति मतम् अर्थेषु प्रयुज्यते। मतस्य अनुगणनं छन्दाकलनम् इति। छन्दः इति रुचीकरः तस्मात् छन्दः मतानाम् अर्थे वरम् उपयोगम् अस्ति।
AIR Sanskrit News Text Bulletins http://www.newsonair.com/text_nsd_schedule.asp

२००९-११-२५ बुधवासरः (2009-11-25 Wednesday)

सन्सन्धिः १ – Sandhi 1

I want to compile Rules of Sandhi, with examples. Here are Swar-Sandhi when first word ends in ‘a’ अ and to join thereto are words having in their beginning other vowels अ, आ, इ, ई, उ, ऊ, ऋ, ॠ, लृ, लॄ, ए, ऐ, ओ, औ
I could not frame some of the rules and also could not locate proper examples for some of the rules. Please help!!
स्वरसन्धयः “अ + अन्ये स्वराः”
अ + अ = आ यथा (१) न + अन्यथा = नान्यथा *। (२) च + अविद्याम् = चाविद्याम् *। (३) एव + अवशिष्यते = एवावशिष्यते *।
अ + आ = आ यथा (१) गज + आनन = गजानन । (२) च + आत्महनः = चात्महनः *।
अ + इ = ए यथा (१) एव + इह = एवेह *। (२) अथ + इदम् = अथेदम् *।
अ + ई = ए यथा (१) राम + ईश्वरः = रामेश्वरः । (२) गण + ईशः = गणेशः ।
अ + उ = ओ यथा (१) वेद + उभयम् = वेदोभयम् *। (२) ईशावास्य + उपनिषत् = ईशावास्योपनिषत् *।
अ + ऊ = औ यथा (१) मम + ऊरुः = ममौरुः ।
अ + ऋ = अर् यथा (१) देव + ऋषी = देवर्षी । (२) राज + ऋषी = राजर्षी
अ + ॠ = XXX “ॠ”-आद्याक्षरवान् न कोऽपि शब्दः ।
अ + लृ = XXX “लृ”-आद्याक्षरवान् न कोऽपि शब्दः ।
अ + लॄ = XXX “लॄ”-आद्याक्षरवान् न कोऽपि शब्दः ।
अ + ए = ऐ यथा (१) च + एव = चैव *। (२) न + एनत् = नैनत् *। (३) न + एजति = नैजति *।
अ + ऐ = ऐ यथा (१) देव + ऐश्वर्यम् = देवैश्वर्यम् ।
अ + ओ = औ यथा (१) देव + ओजस्विता = देवौजस्विता ।
अ + औ = औ यथा (१) वन + औषधी = वनौषधी ।
Examples marked with * are from IshaavaasyopaniShat ईशावास्योपनिषत् ।