आपणे खाद्यपदार्थानि (Food in the shops)

भारते पूर्णबन्धनमस्ति तथा नैके जनाः ततः पृच्छन्त्यपि केन्बरा नगरे जना गृहाद्बहिर्गन्तुं शक्नुवन्ति इति। अत्र जनाः स्वेच्छया परिभ्रमितुं शक्नुवन्ति। येषां कार्यालये गमनं नानिवार्यं ते गृहे एव तिष्ठेयुरिति प्रसाशनस्य निवेदनमस्ति। एकस्य कुटुम्बस्य सर्वे जना एकस्मिन् स्थाने स्थातुं शक्नुवन्त्यन्यथा द्वाभ्यां जनाभ्यामधिका जना न एकत्रीभवेयुः। येषु कार्यालयेषु कार्यकरेभ्यः परस्परमन्तरं द्विमीटरमितं न दातुं शक्यः ते कार्यालया अपि पिहिताः सन्ति।

दीर्घकालपरमद्य अहमापणमगच्छम्। पश्यतु अस्मिनापणे सर्वाणि खाद्यपदार्थानि क्रेतुं शक्यन्ते सम्मर्दोऽपि नास्ति इति।

HRPColes31March2020
At Coles Gungahlin 31 March 2020

२०२०-०३-३१ मङ्गलवासरः (2020-03-31 Tuesday)

अर्थः (Sense)

पुराणमित्येव न साधु सर्वं न चापि काव्यं नवमित्यवद्यमिति कालिदासः । अस्य वाक्यस्य सत्यं ह्यः मया अवगतम् ।

प्रथमं मया एक: श्लोक: पठित: –

लौकिकानां हि साधूनामर्थं वागनुवर्तते ।

ऋषीणां पुनराद्यानां वाचमर्थोऽनुधावति ।।   (उत्तररामचरितम् १।१०)

तदनन्तरं मया इदं चलचित्रकं हस्तोपकरणे प्राप्तम् ।

 

 

जयन्तु जयन्तु बोलिवुड्कवयः ।

२०२०-०३-३० सोमवासरः (2020-03-30 Monday)

एकेनापि यानेन कष्टम् (Trouble even by one vehicle)

न मार्गे यानानि गृहे स्थित्वा व्याप्रियन्ते जनाः।
तथापि एकमग्रे मन्दं यानं ददाति कष्टम्॥
There are no vehicles on the road, people are working from home, then also, one slow vehicle ahead can give trouble. (The idea is that one troublesome thing is enough to make one miserable, one doesn’t need hundreds. One has to learn not to be miserable.)

२०२०-०३-३० सोमवासरः (2020-03-30 Monday)

आकर्षकं वार्तापत्रम्? (Attractive Blog?)

अद्य मया एकं मित्रं पृष्टं पूर्वमनैकवारं रुचिकरं वृत्तमिति लक्षितं किन्तु इदानीं न क्रियते कथमिति। उक्तमधुना वृत्तानि न रुचिकराणीति।
आचार्यः कथयत्यहं वार्तापत्रैः स्वीयं प्रचारमेव करोमि न संस्कृतस्येति।
किं करणीयम्।
मन्य इयमक्षयकुमारस्य वार्ता सर्वेभ्यः रोचिष्यते इति। स पञ्चविंशतिकोटिः रुप्प्यकाणि प्रधानमन्त्रिणः कोरोनाविषाणुसहायताकोष अददात्। तस्मै धन्यवादान् निवेदयामि। अस्माभिरपि किञ्चित् कर्तव्यम्।

Akshay_0-770x433
Akshay Kumar

कस्मै अक्षयकुमारस्य इदं चित्रं न रोचते।
https://zeenews.india.com/people/akshay-kumar-donates-rs-25-cr-to-pm-cares-fund-to-fight-against-coronavirus-covid-19-2272319.html

२०२०-०३-२९ रविवासरः (2020-03-29 Sunday)

पश्चिमां दिशमवतरति (Sets in the West)

यदा सूर्यः क्रमेणोद्गच्छन् नभसो मध्यमारोहति तदा मध्याह्नः। अपराह्णे सूर्यः क्रमेण पश्चिमां दिशमवतरति तस्याम् अस्तं च गच्छति। इमे वाक्ये स्तः विद्यासागरशास्त्रिणा विरचिते संस्कृतप्रथमादर्शः इति पुस्तके।
मम प्रश्नः अस्ति मध्यमारोहति दिशमवतरति इत्यस्मिन् कथं द्वितीयाविभक्त्याः प्रयोगः। विद्वांसः अस्मिन् विषये इदं लिखति।

सोपसर्गाः धातवः —  चक्रधरनौटियालो लिखति अकर्मक धातुएँ सोपसर्ग होने पर प्रायः सकर्मक हो जाती है इति। यथा — ऋषीणां पुरराद्यानां वाचमार्थोऽनुधावति। प्रभुचित्तमेव जनोऽनुवर्तते। अचलतुङ्गशिखरमारुरोह।
कपिलदेवो लिखति अकर्मक धातुएँ उपसर्ग पहले लगने से प्रायः अर्थानुसार सकर्मक हो जाती हैं, उनके साथ द्वितीया होगी इति। यथा — हर्षमनुभवति। स खलम् अभिभवति। स शत्रुं परिभवति पराभवति वा। वृक्षमारोहति। दिवमुत्पतति। स्वमिचित्तमनुवर्तते।
वामनशिवरामो लिखति Generally intransitive roots preceded by prepositions, become transitive in sense, and then govern this (accusative) case इति। यथा — प्रभुचित्तमेव हि जनोऽनुवर्तते। अचलतुङ्गशिखरमारुरोह। यन्ता गजस्याभ्यपतद्गजस्थम्। नोत्पतति वा दिवम्। ऋषीणां पुनराद्यानां वाचमर्थोऽनुधावति।
आचार्यरामशास्त्री अस्मिन् विषये किमपि न लिखति।

२०२०-०३-२८ शनिवासरः (2020-03-28 Saturday)

स्काईपयुक्तेः नमः (Salutations to Skype)

अस्माकं संस्कृतवर्गः प्रत्येकस्मिन् बुधवासरे मन्दिरे मिलति। किन्तु तत्र सम्प्रति निर्माणकार्यं प्रचलति तस्मात् एकेन वर्गसदस्येन मन्त्रितं कथं स्काईपयुक्त्या न मेलिष्यामः इति। गत बुधवासरे वयं स्काईपयुक्त्या अमिलाम। वर्गस्य सर्वेभ्यः सदस्येभ्यः स्काईपयुक्त्या पाठः भृशमरोचत। ते न्यवेदयत सप्ताहे न एकवारं किन्तु द्विवारं मिलेमहि इति। तस्मात् अद्य वयं पुनः अमिलाम। आशासे सर्वे सदस्याः अद्यापि आनन्दं अन्वभवन्। यदि कोऽपि अस्मिन् वर्गे मेलितुमिच्छति वयं तस्य स्वागतं करिष्यामः। कृपया सूचयतु।

२०२०-०३-२७ शुक्रवासरः (2020-03-27 Friday)

नैव प्रहर्तव्यम् (Should not beat)

सम्प्रति भारते त्रिसप्ताहात्मकं गृहव्रतस्य निर्देशनमस्ति। ये जनाः तस्य पालनं न कुर्वन्ति तान् रक्षिपुरुषाः दण्डेन प्रहरन्ति। इदं ताडनं न समुचितम्। रक्षिपुरुषैः गृहात् बहिरागच्छन्तो जना न प्रहर्तव्याः।
इदं ताडनं दृष्ट्वा जनाः रक्षिपुरुषेषु न विश्वसिष्यन्ति। यदा क्षुधार्ताः पिपासिताः जनाः विद्रोहं करिष्यन्ति तदा रक्षिपुरुषेषु अयं अविश्वासः रक्षिपुरुषान् निर्बलं करिष्यति तस्मात् इदानीं यदा विद्रोहस्थितिः नास्ति तदा बलस्य प्रयोगः नोचितः। न प्रहर्तव्यं नैव प्रहर्तव्यम्।

24pat-9_570_850
Police Beating Curfew Breakers (Courtesy OUtlook India)

२०२०-०३-२६ गुरुवासरः (2020-03-26 Thursday)

गृहकर्मकरीं विना गृहव्रतः(Home bound without kamavaalii)

अहं स्वास्थ्यविषय अज्ञोऽस्मि। कोरोनाविषाणवः किं करिष्यन्ति न जाने। नापि जाने अस्मात् निवारणं कथं भविष्यति। तस्मात् तस्मिन् विषये तूष्णीं भवामि। अस्त्येको विषयो यमहं सम्यग् बोधामि। स विषयो ह्यो रात्रौ कोरोनाविषाणुविषयेन सह सन्निहितोऽभवत्।
रात्रौ मोदिमहाभागो यदा त्रिसप्ताहात्मकं निबन्धनं उद्घोषयति तदैव अहं निद्रायामजागरमुद्घोषणमशृणवं च। तावदारभ्य मनसि चिन्तास्ति कथं गृहेषु पात्राणां प्रक्षालनं गृहस्य मार्जनं च भविष्यति यतो हि गृहकर्मकर्यपि गृहव्रतं धारयिष्यति।
आशासे अस्मात् गृहव्रतात् किं कर्मकर्याः मूल्यमिति जनाः ज्ञास्यन्ति। आशासे निबन्धने अवसिते सर्वे तासां गृहकर्मकरीणां वेतनं द्विगुणं करिष्यन्ति। न भारते कोऽपि अस्ति ताभ्यः गृहकर्मकरीभ्यः गरीयान्। यस्मात् रविवासरे पञ्चवादने चिकित्सकेभ्यः करतालमभवत् तस्मात् गृहकर्मकरीभ्योऽपि भवितुमर्हति।

16473209_406536766349148_1414896213401091660_n
Kaamwali Bai (Courtesy https://www.facebook.com/kaamwalibaii/)

२०२०-०३-२५ बुधवासरः (2020-03-25 Wednesday)

अध्ययनस्य अवसरः (A Time to Study)

येऽपि गृहे निबद्धाः आसन् ते Why We Sleep? इति पुस्तकं पठितुं शक्नुवन्ति। पुस्तकं प्राप्तुं न आपणं गन्तव्यं गृहे स्थित्वा एव पठितुं शक्यते। कृपया पठतु। एकवारं पठित्वा न कदापि भवन्तः विलम्बेन स्वप्स्यन्ति अल्पकालमपि न स्वप्स्यन्ति। यथाकालं यथावधि स्वप्स्यन्ति।

Click to access download.php

अत्र सर्वप्रथमं श्रुतम् (Heard here first)

आशासे भवद्भिः अत्र सर्वप्रथमं श्रुतम् इति यदा इदं पारयिष्यति तदा स्मरिष्यन्ति। किमिदम्?
गच्छति काले कोरोनाविषाणुः इति सङ्क्रामकः रोगः शमिष्यति। तत् परमर्थव्यवस्थायाः न श्रुतः तथा उपचयः भविष्यति। यथा Y2K इत्यस्य अग्रे उपचयोऽभवत् तस्मात् अस्मिन् रोगे अवसितेऽपि उपचयः भविष्यति।
न केवलमार्थव्यवस्थायाः उपचयः किन्तु यथा वयं कार्यं कुर्मः तस्यापि पूर्णं परिवर्तनं भविष्यति।
यथा सूरतमहानगरस्य plague इति महारोगस्य अवसाने नूतनं रूपमभवत् तथा भारतस्य नूतनं रूपं वयं द्रक्ष्यामः। तस्मै कार्याय ईश्वरः भारतमेकं योग्यं नेतारं पूर्वमेव प्राददात्। कुत्र श्रुतम्? अत्र श्रुतम्।

२०२०-०३-२३ सोमवासरः (2020-03-23 Monday)