केन्बरानगरे ऐतिहासिकः दिवसः (An Historical Day in Canberra)

अत्र केन्बरानगरे अद्य इतिहासः रचितः अस्ति। अद्य केन्बरानगरे लघुसंयानस्य (light rail) परिचालनम् आरब्धम्। अस्य संयानस्य योजना गतपञ्चविंशतिभ्यः वर्षेभ्यः वर्तते। इदानीम् अपि नगरस्य आयामस्य एकः पादः भागः (one quarter in length) एव संलग्नः अस्ति। नगरस्य पूर्णायामः कदा संलग्नः भविता न जाने। अस्य संयानस्य उपयोगिता आगामिदशवर्षस्य परम् एव ज्ञास्यामः। न मन्ये अधुना अस्य संयानस्य आवश्यकता अस्ति। किन्तु ये नगराय आयोजनं कुर्वन्ति तेषां कर्तव्यम् अस्ति दूरदृष्ट्या सर्वं चिन्तनीयम् इति। आशासे इदं संयानं नगरस्य विकासे साहाय्यं करिष्यति।

LightRailCanberra20April2019
(L to R) Vageesha, Shreya, Mita, Himanshu @ Canberra Light Rail Inauguration Sat 20 April 2019

२०१९-०४-२० शनिवासरः (2019-04-20 Saturday)

Advertisements

परिभाषासूत्रम् (General rule)

अष्टाध्याय्यां षड्विधानि सूत्राणि सन्ति। तेषु परिभाषासूत्राणि अन्यतमानि सन्ति। प्राधान्यतः अष्टाध्याय्यां विधिसूत्राणि सन्ति। प्रश्नः अस्ति परिभाषाविधिसूत्रयोः कः भेदः इति।
मन्ये परिभाषासूत्राणि न्यायपालकस्य इव सन्ति। यदा विधिसूत्राणां प्रयोजने शङ्कास्ति तदा परिभाषासूत्रैः ता शङ्का निवार्यते।
यथा अस्मिन् सूत्रे – आर्धधातुकस्येड् वलादेः॥७.२.३५॥ इट्-आगमस्य व्यवस्थास्ति। अस्मिन् सूत्रे – ह्रस्वस्य पिति कृति तुक्॥६.१.७१॥ – तुक्-आगमस्य व्यवस्था अस्ति। प्रश्नः अस्ति इट्-आगमः वलादेः प्रत्ययस्य परं तिष्ठति अथवा पूर्वम् तथा कुत्र पुक्-आगमः। अस्य संशयस्य निर्णयं करोति इदं परिभाषासूत्रम् – आद्यन्तौ टकितौ॥१.१.४६॥
पठ् स्य तिप् -> पठ् इट् स्य तिप् -> पठिष्यति (स्य इति वलादी प्रत्ययः)।
वि जि ल्यप् -> वि जि य -> वि जि तुक् य -> विजित्य (तुक् ह्रस्वस्य जि इति धातोः परं तिष्ठति)।

२०१९-०४-१९ शुक्रवासरः (2019-04-19 Friday)

उत्पद्यते (arise, originate, to be born or produced)

पद्  [ पदँ गतौ ] दिवादि: आत्मनेपदी अनिट् सकर्मकः अदित्

 

उत्पद्यन्ते विलीयन्ते दरिद्राणां मनोरथाः। Desires of the poor arise and disappear.
उदपादि चास्य मनसि। It occurred to his mind.
युद्धमुत्पत्स्यते महत्। A great war will arise.
उत्पन्नावसरमर्थित्वम्। For which an occasion has presented itself.
उत्पद्यते यदि ज्ञानं क्रमशोऽर्थान् प्रतीत्य ज्ञानिनः।
तन्नैव भवति नित्यं न क्षायिकं नैव सर्वगतम्॥
क्षायिकम् annihilation of the desire of being active Jain
प्रतीत्य recognised

२०१९-०४-१८ गुरुवासरः (2019-04-18 Thursday)

ज्वलिता आगता (Jwalita has come)

इदानीमेव आवयोः कन्या ज्वलिता सिडनीनगरतः केन्बरानगरमागच्छत्। सा प्रातः सिडनीनगरतः एकादशवादने निर्गन्तुम् इच्छति स्म किन्तु सायंकाले विंशत्यधिकसप्तवादने निरगच्छत्। तस्याः माता अशेषे सायंकाले चिन्ताम् अकरोत्। ज्वलिता स्वयानेन यात्राम् अकरोत्। प्रायः मार्गे बहुः यानानि न सन्ति तस्मात् तस्याः माता चिन्तयति स्म। ज्वलिता प्रसन्नास्ति यतो हि सा केन्बरानगरं प्राप्तवती।

२०१९-०४-१७ बुधवासरः (2019-04-17 Wednesday)

आचष्टे (He speaks)

गोमन्तम् आचष्टे गवयति, गुणवन्तम् आचष्टे गुणयति, स्रग्विणम् आचष्टे स्रजयति, अन्तिकम् आचष्टे नेदयति, बाढम् आचष्टे साधयति।
अद्यतनीयां वार्तायाम् आसीत् – रफाल-विषयम् आलक्ष्य प्रधानमन्त्रिणि टिप्पणीं आचक्षिताय राहुलाय न्यायालयेन सम्प्रेषितं समाह्वानम्।
चक्ष्  [ चक्षिँङ् व्यक्तायां वाचि ]अदादि: आत्मनेपदी सेट् सकर्मकः इदित् ङित्

लट् ( आत्मनेपदम् )

चष्टे चक्षाते चक्षते
चक्षे चक्षाथे चड्ढ्वे
चक्षे चक्ष्वहे चक्ष्महे

२०१९-०४-१६ मङ्गलवासरः (2019-04-16 Tuesday)

पदान्तस्य सः किं भवति (What happens to s at the end of a pad)

यैः सूत्रैः विसर्गसन्धिः भवति ते अष्टाध्याय्यां विकीर्णाः सन्ति। कथम्?
ससजुषो रुः (८.२.६६) इति सूत्रं रुत्वम् इति प्रकरणे अस्ति। अनेन सूत्रेण पदान्तस्य सः रुत्वं भवति।
रामस् अस्ति -> राम रुँ अस्ति।
रुत्वे सति त्रयः मार्गाः सन्ति। प्रथमे मार्गे रोः उत् भवति। द्वितीये मार्गे रोः य् भवति। तृतीये मार्गे रोः विसर्गः भवति तत् परं विसर्गस्य आदेशः।
प्रथमः मार्गः (उत्वम्)-
अतो रोरप्लुतादप्लुते (६.१.१११) राम रुँ अस्ति -> राम उ अस्ति -> रामो अस्ति।
हशि च (६.१.११२) रामस् मिलति -> रामो मिलति।
द्वितीयः मार्गः (यत्वम्) –
भोभगोअघोअपूर्वस्य योऽशि (८.३.१७)
रामस् इच्छति -> रामय् इच्छति -> राम इच्छति (लोपः शाकल्यस्य (८.३.१९))।
तृतीयः मार्गः (विसर्जनीयस्यादेशाः) –
खरवसानयोर्विसर्जनीयः (८.३.१५) रामस् -> रामः।
विसर्जनीयस्य सः (८.३.३४) सूत्रतः (८.३.५४) सूत्रं यावत् विसर्जनीयस्यादेशप्रकरणम् अस्ति। अस्मिन् प्रकरणे विसर्गस्य किं भवति तस्य चर्चा अस्ति। एभ्यः सूत्रेभ्यः विसर्गस्य स् भवति वा विसर्गस्य एव तिष्ठति वा श् भवति इत्यादिः।
गोविन्दः तरति -> गोविन्दस्तरति।
रामः करोति -> रामः करोति। (कुप्वोः ~ क ~ पौ च (८.३.३७)) ~ इति जिह्वामूलीयः उपध्मानीयः वा।

२०१९-०४-१५ सोमवासरः (2019-04-15 Monday)

अस्माकं करावलम्बिनी दूरदर्शने (Our tax-funded TV broadcasting)

औस्ट्रेलियादेशे द्वौ दूरदर्शनसमवायौ स्तः यौ अस्माकं करैः समर्थितौ। एकः अस्ति SBS (Special Broadcasting Service) अन्यः अस्ति ABC (Australian Broadcasting Service)। उभौ अपि हिन्दूसमाजं सदैव मलिनैः रङ्गैः चित्रयतः।
पश्यतु इयं वार्ताhttps://www.abc.net.au/news/2019-04-14/india-pakistan-tensions-the-remote-school-at-centre-of-dispute/10996826
न जाने केन कारणेन तौ एवं कुरुतः।

२०१९-०४-१४ रविवासरः (2019-04-14 Sunday)