क्षुरस्य निशिता धारा (Razor’s Sharp Edge)

उत्तिष्ठत जाग्रत प्राप्य वरान्निबोधत।
क्षुरस्य धारा निशिता दुरत्यया दुर्गं पथस्तत्कवयो वदन्ति॥कठोपनिषद् १.३.१४॥
शो तनूकरणे (to sharpen) दिवादिः परस्मैपदी धातुः अस्ति।
शो + तिप् इति पकारलोपे दिवादिभ्यः श्यन् (३.४.६९) इत्यनेन सूत्रेण श्यन् विकरणः आगच्छति तस्मात् शो श्यन् ति। अस्य विकरणस्य श् न् च इत्यनयोः लोपः भवति। अनन्तरं ओतः श्यनि (७.३.७१) इत्यनेन ओकारलोपे श्यति भवति।
शो + क्त + सुँ इति आदेच उपदेशेऽशिति (६.१.४५) इति सूत्रेण शातः भवति।
किन्तु शाछोरन्यतरस्याम् (७.४.४१) इत्यनेन शो + क्त + सुँ इत्यस्य क्तप्रत्यायन्तरूपं शितः अपि भवति। तस्मात् निशितः तस्य स्त्रीलिङ्गरूपमस्ति निशिता (sharp)।
Translation: Arise, awake, find out the great ones and learn of them; for sharp as a razor’s edge, hard to traverse, difficult of going is that path, say the sages.

२०१९-१२-२० शुक्रवासरः (2019-12-20 Friday)

One thought on “क्षुरस्य निशिता धारा (Razor’s Sharp Edge)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.