भाषाशास्त्रम् (Philology)

ह्यः मया इदं शोधपत्रम् पठितम्। Future Philology? The Fate of a Soft Science in a Hard World, Sheldon Pollock, Critical Inquiry, Vol. 35, No. 4, (Summer 2009), pp. 931-961.
शोधपत्रं गतद्विशतत्रिशतानां वर्षाणां भाषाशास्त्रविषयस्य विवरणमस्ति। तत्र भारतीयानां भाषाशास्त्रिणां विवरणमस्ति तदपि न केवलं संस्कृतभाषायाः किन्तु कन्नड-हिन्दी-इत्यादीनामन्यासां भाषाणाम् च।

kumaril-bhatta-original-imaf9z4a9xzdkvkqशोधपत्रे भाषाशास्त्रस्य भिन्नाः परिभाषाः समाकलिताः सन्ति (i) the knowledge of what is known; (ii) the awareness of peoples’ languages and deeds; (ii) the act of reading slowly; (iv) close reading; (v) historical-grammatical and textual criticism; (vi) the language of the book of humanity.

पत्रे चर्चास्ति किमर्थं भाषाशास्त्रमधीतव्यम् इति। लिखितमस्ति भारते स्वतन्त्रतापूर्वं भाषाशास्त्रे प्रगतिः भवति स्म किन्तु तद्परं तस्य पतनमेव भवति कदाचित् तस्मात् पतनात् न कदापि उत्थानं सम्भवति। तत्तु दुःखदायकमस्ति किन्तु श्रीशेल्डनमहाभागाः जवाहरलालमस्य पतनस्य कारणं मन्यन्ते तद् सुखदायकमस्त्येव।
शोधपत्रे लिखितमस्ति यावत् अस्माकं कालेभ्यः दूरवर्तिनी भाषास्ति तावत् भाषाशास्त्रस्य अधिकमुपयोगोऽस्ति। कालान्तरस्य उपयोगस्य च विलोमः सम्बन्धोऽस्ति। निकटवर्तिनः कालस्य भाषाभ्यां भाषाशास्त्रस्य उपयोगो नास्त्येव।

ऐतिहासिकं भाषाशास्त्रस्य त्रयः प्रभागाः सन्ति – textual meaning परमार्थिकः; contextual meaning व्यावहारिकः; भाषाशास्त्रिणः अर्थः। न जाने लेखकः कथं textual meaning इत्यस्य परमार्थिकः इति अनुवादः करोति।

अन्ते शोधपत्रे लिखितमस्ति राजनैतिकभाषाशास्त्रस्य अवसानं तदाभवत् यदा श्रीएडवर्ड-सईदवर्येण उद्घोषितं सर्वं भाषाशास्त्रं हरितप्रदेशेण (by Europe) उपनिवेशनीतये एव आविष्कृतम् इति।

शोधपत्रे पठिते मां प्रतिभाति भाषाशास्त्रं व्यापकः विषयः अस्ति किन्तु संस्कृतं तस्मिन् विषये मूर्धनि तिष्ठति इति।

२०१९-१२-०८ रविवासरः (2019-12-08 Sunday)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.