न क्त्वा सेट् (For SeT ktvaa is not kit)

मम इष्टतमे पुस्तके (सरलसंस्कृतसरणिः – संस्कृतकार्यालयः, श्रीअरविन्दाश्रमः, पुद्दुचेरी) नवमे पाठे अस्ति नृत् + क्त्वा = नर्तित्वा। किति क्क्ङिति च इति सूत्रे किति गुणः न भवति इति मया ज्ञातम् तस्मात् नर्तित्वा इति पदे कथं उपधायां गुणः भवति इति मम प्रश्नः आसीत्। अयं प्रश्नः यावत् विदुषः प्रष्टुम् उद्युक्तः आसम् तावत् अहं मम आचार्यस्य वचनम् अस्मरम्। सः अकथयत् पृष्ट्वा पूर्वं कथं न चिन्तयति कथं उत्तरं न गवेषयति इति।
तत् वचनं ध्यात्वा मया किञ्चित् गवेषितम्।
गवेषणे न क्त्वा सेट्॥१.२.१८॥ इति प्राप्तम्।
तत् परं शङ्काः जाताः कथं कुपित्वा इति भवति। कुप् इति सेट् धातुः तस्मात् कथं न क्त्वा सेट् इति सूत्रेण कोपित्वा न भवति। किञ्चित् गवेषणं परं मया ज्ञातम् अन्यम् एकं सूत्रम् अस्ति येन विकल्पेन कुपित्वा कोपित्वा वा भावति। सूत्रं अस्ति – रलो व्युपधाद्धलादे सँश्च॥१.२.२६॥
मम प्रश्नस्य उत्तरं स्वयम् एव प्राप्तं तस्मात् इदानीं तुष्यामि आचार्याय धन्यवादं व्याहरामि च।

२०१७-०१-२९ रविवासरः (2017-01-29 Sunday)

Advertisements