द्वादश कार्याणि (12 Steps)

धातोः पदतः निर्माणे द्वादश कार्याणि सन्ति।
तानि कार्याणि निर्देशाय अनयः इति पदस्य लङ्लकारः मध्यमपुरुषः एकवचनं रूपं निर्माणं पश्यामः।
प्रथमं कार्यम् – कः धातुः इति – यथा णीञ् प्रापणे भ्वादिगणीयः उभयपदी अनिट्।
द्वितीयं कार्यम् – इत्संज्ञा-लोपः – यथा णीञ् -> णी
तृतीयं कार्यम् – प्राकृतिकाणि कार्याणि – यथा णी -> नी
चतुर्थं कार्यम् – लकारः – यथा नी लङ् -> नी ल्
पञ्चमं कार्यम् – अट् / आट् – यथा अट् नी ल् -> अ नी ल्
षष्ठं कार्यम् – लस्य तिबादयः – यथा अ नी सिप् -> अ नी सि
सप्तमं कार्यम् – विकरणः – यथा अ नी शप् सि -> अ नी अ सि
अष्टमं कार्यम् – विकरणनिमित्तकार्यम् – यथा अ नी अ सि -> अ ने अ सि
नवमं कार्यम् – प्रत्ययनिर्माणम् – यथा अ ने अ सि -> अ ने अ स्
दशमं कार्यम् – प्रत्ययनिमित्तकार्यम् – यथा (अत्र इदं कार्यं नास्ति।)
एकादशं कार्यम् – सन्धिकार्यम् – यथा अ ने अ स् -> अनयस्
द्वादशं कार्यम् – त्रिपादीकर्यम् -यथा अनयस् -> अनयः

२०१५-०२-११ बुधवासरः (2015-02-11 Wednesday)