समाहितम् (Concluded, with great concentration)

समाहितः इति शब्दः मया अनेकवारः पठितः। वाल्मीकीरामायणे अस्ति तपस्यन्तमिह स्थाणुं नियमेन समाहितम् इति। अत्र अस्य शब्दस्य अर्थमस्ति एकध्यानम् इति।
मया कार्यं समाहितम् इति वाक्ये समाहितम् इति शब्दस्य अर्थमस्ति अनुष्ठितं विहितम् वा।

२०१०-०३-३० मङ्गलवासरः (2010-03-30 Tuesday)

Advertisements

2 thoughts on “समाहितम् (Concluded, with great concentration)

  1. “समाहित”-शब्दः “सम् + आ + धा” इति धातुनः कर्मणि-भूतकाल-वाचकं विशेषणम् । अस्मात् धातुनः एव “समाधानम्” इति नाम । अतः “समाहित”-शब्दस्य अर्थः अपि “समाधानमभवत्” एवम् इति मन्ये । कथमेतत् ?

    Like

    1. समाधीयते इति समाधिः, सम्यग् आधीयते मनः अत्र इति कृत्वा, समाहितं मनः – इत्यादाविव – concentration इत्यर्थः स्वरस एव।

      अस्मादेव समाधानं समाधिरिति स्वरसत एव प्रयोगौ। न केवलं धात्वर्थमात्रे एव प्रयोगस्य साधुत्वम् –

      “उपसर्गेण धात्वर्थो बलादन्यत्र नीयते” इति वाक्यात्।

      Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.