 | Mahesh Rohidas Kamble on संस्कृतं शिक्षामहै। Learn… |
 | Dhaninjay on संस्कृतनिबन्धाः (Sanskrit… |
 | Ricky on तरणस्पर्धा (Swimming Comp… |
 | Madonna on तरणस्पर्धा (Swimming Comp… |
 | garage door remote u… on Contribute |
देहरादून-मुम्बईनगरयोः मध्ये चलति देहरादूनद्रुतगामिनी केवलं नामार्थे एव द्रुतगामिनी अस्ति। वास्तवे तु ता मन्दस्यापि मन्दा गामिनी अस्ति। गत व्याकरणपाठे आचार्यः अस्मान् शताब्दीद्रुतगमिन्याम् अनयत् किन्तु अद्य सः देहरादूनद्रुतगामिन्याम् अनयत्। अद्य अहं भृशम् आनन्दं प्राप्तवान्। आचार्याय धन्यवादः।
२००८-०५-३१ शनिवासरः (2008-05-31 Saturday)
अद्य आस्माकं मन्दिरे चार्ली नाम ब्रह्मकुमारीसंस्थायां प्रचारकः क्रोधात् परम् इति विषये प्रवचनं अददात्। सामान्यतः मम भार्या मां मन्दिरे गमनस्य न अनुजानाति किन्तु यदा मया कथितं कस्मिन् विषये प्रवचनम् अस्ति सा मां तस्मिनेव क्षणे अन्वजानत् (permitted)। मया सा पृष्टं अपि भवति अपि आगमिष्यति इति तया उक्तं मम क्रोधः किञ्चित् अपि नास्ति तथा मम गमनस्य किं प्रयोजनम् इति।
२००८-०५-३० शुक्रवासरः (2008-05-30 Friday)
प्रतिक्षणम् इति अव्ययः शब्दः अस्ति।
रामः प्रतिक्षणम् भगवतः स्मरणं करोति। आवयोः पुत्रः कन्ये च प्रतिक्षणम् जीवनात् कथम् सम्पूर्णम् आनन्दं प्राप्नुयाम् इति चिन्ताम् एव अकुरुत।
२००८-०५-२८ बुधवासरः (2008-05-28 Wednesday)
अद्य अहम् आवयोः कन्यां पुत्रं च तयोः विश्वविद्यालयात् आनयामि स्म तदा मया तौ पृष्टम् अपि युवां हिन्दीभाषायां वर्तालापं कर्तुं शक्नुथः इति। तौ अवदतम् – आवां विश्विद्यालये सदैव आवयोः मित्रै सह हिन्दीभाषायम् एव वार्तालापं कुर्वः इति। कन्या अवदत् – अद्य मम सखा एकाम् अन्याम् कन्याम् पश्यन् अवदत् – अगर यह यहाँ खडी रहेगी तो इसका सिर फोड दूँगी। तत्परं सा कन्या प्रत्यवदत् – मैं हिन्दी समझती हूँ। सा कन्या अफगानदेशात् अस्ति किन्तु हिन्दीभाषां सम्यग् जानाति।
२००८-०५-२७ मङ्गलवासरः (2008-05-27 Tuesday)
ब्राह्मे मुहूर्ते चोत्थाय चिन्तयेदात्मनो हितम्।
हरिर्हरिर्हरिरिति व्याहरेत् वैष्णवः पुमान्।
इमां शिक्षाम् अस्माकम् आचार्यः अस्मान् ददाति। अपि सः अस्याः शिक्षायाः पालनं करोति? कदाचित् प्रतिदिवसे न करोति किन्तु रविवासरे सः ब्रह्ममुहूर्ते अजागः इति अहं सम्यग् जानामि। अहमपि तम् अनुकरिष्यामि।
जागृ धातोः लङ्-लकार-रूपाणि सन्ति -
अजागः अजागृताम् अजागरुः, अजागः अजागृतम् अजागृत, अजागरम् अजागृव अजागृम।
२००८-०५-२६ सोमवासरः (2008-05-26 Monday)
बालकानां निभृतं दर्शनस्य आनन्दः अन्यतरः अस्ति। किन्तु प्रौढाः अधीराः भवन्ति ते बालकानां सदैव नियन्त्रणं कर्तुम् इच्छन्ति।
निभृतम् इति शब्दः निपातः अव्ययः च अस्ति। तस्य शब्दस्य किमपि अन्यं रूपं न भवति।
२००८-०५-२५ रविवासरः (2008-05-25 Sunday)
अद्य प्रातःकाले अस्माकम् आचार्यः अस्मान् संदेशं अप्रेषयत् अद्य लघुसिद्धन्तकौमुद्याः पाठः न भविष्यति इति। अहं मन्ये अद्य सः विलम्बेन जागरिष्यति। अधुना आचर्यस्य नगरे प्रातः नववादनं तथापि सः जालपत्रे अविद्यमानः अस्ति। कति वादनं पर्यन्तं सः स्वप्स्यति इति अहं न जाने। तं निंद्रा सुखकरा भवेत्।
२००८-०५-२४ शनिवासरः (2008-05-24 Saturday)
अहं मन्ये आचर्यः मां परीक्षां करोति| अपि अहं सन्धिविच्छेदनं कर्तुं शक्नोमि अथवा न शक्नोमि इति| मम प्रयासः अयं अस्ति -
किम् नु स्यात् चित्तमोहः अयं भवेत् वातगतिः तु अयम्|
उन्मादजः विकारः वा स्यात् इयं मृगतृष्णिका|
हिमांशुः
आवयोः कन्या ज्वलिता प्रतिशुक्रवासरे तरितुं गच्छति। तत्र तैः एकस्मिन् शिक्षणक्रमानुसारे शिक्ष्यते। अद्य ज्वलितायाः प्रशिक्षकः माम् अवदत् – ज्वलितया प्रशिक्षणक्रमे उपरि आरोहितुं शक्यते तस्याः तरणं सम्यग् अस्ति। तत् श्रुत्वा ज्वलिता प्रसन्ना तु अभवत् किन्तु सा कठिनतमं तरणप्रशिक्षणे गन्तुं न इच्छति। किं करणीयम्।
२००८-०५-२३ शुक्रवासरः (2008-05-23 Friday)
अनचि च इति पाणिनिकृति अष्टाध्याय्याम् इदं सूत्रमस्ति। तत् सूत्रम् अनुवृत्या सह भवति – अचः यरः द्वे वा अनचि च। (If a nonvowel follows a vowel then that nonvowel is duplicated.)
अनचि इति हल् अपि कथितुं शक्यते। अच् इति सर्वे स्वराः हल् इति सर्वे व्यञ्जनाः। कथं मुनिपाणिना अनचि इति लिखितं कथं हलि इति न लिखितं तस्य व्याख्या पठित्वा तस्य सूक्ष्मता दृष्ट्वा तस्य नियतत्वं ध्यात्वा यादृशः आनन्दः भवति तस्य वर्णनं न सुतरम्।
२००८-०५-२२ गुरुवासरः (2008-05-22 Thursday)
Ancient epic poetry is ripe material for modern day writers. There are hundreds of interspersed stories and myths, fantastic and yet familiar enough to be credible. But more than that it is the fact that epics are woven, to use a favorite metaphor, from a gauze-like fabric and as a result there are hundreds of tiny gaps surrounding the bare ‘facts’ of the story. And these gaps are perhaps all the more apparent, and tempting, to a modern writer and his audience.
India is a land of rich classical heritage. The land of many great thinkers and writers, our collection of literature in Sanskrit is priceless. Known as the mother of many languages, Sanskrit is abundant in the treasure of literature. Many people think of Sanskrit in terms of chants, hymns and verses. Not many know the vast collection of poetry, drama, stories and even epics in Sanskrit literature. Sanskrit language literature is a very broad category that requires elaborate understanding of this varied language. In our related sections, you shall find information about various Sanskrit epics, plays and major Sanskrit pioneers of India.
With time, the definition of classical Sanskrit literature has also changed. It used to be primarily a source of gaining knowledge and was used a lot during religious rituals. Now, Sanskrit has become a language that is solely seen upon as an entity for entertainment. People follow Sanskrit to amuse themselves rather than gain knowledge. People may go to see plays or listen to legendary folklores in Sanskrit with the sole aim of entertaining themselves. Priests who perform religious rituals use pure Sanskrit in India. Though attempts are being made to revive this ancient language in India, it will be a long time before people realize the value of this ancient language in the contemporary world.
As we progress by leaps and bounds in the 21st Century, we fail to value some of the most important things of life. More often than not, they form the backbone of our progress and give us our own identity in this era of globalization. This ancient classical language is a plethora of knowledge that is useful even in this century. We only need to use it judiciously in the right way and it is never too late to learn.
Classical Sanskrit Literature
Sanskrit literature came into being with the making of Vedas and left a rich legacy of literary knowledge for the times to come. However, the language of the Vedas differs from the language used in poetry and drama. Classical Sanskrit literature is found to be in vogue when it comes to writing poetry and dance dramas.
Sanskrit Drama
The combination of different genres of drama and Sanskrit resulted in a unique amalgamation that gave us the literary treasure of Sanskrit dramas and Sanskrit plays. The famous dramatists of Sanskrit literature were Kalidasa, Bhasa, Shudraka and Asvaghosa who gave us many famous Sanskrit plays.
Sanskrit Poetry
Sanskrit poetry is a vast treasure of knowledge that gives us immense information about ancient thoughts and principles. Some of the best works in ancient Sanskrit literature are in the form of Sanskrit poems. Some of the most famous and respected poets have given us the treasure of poetry in Sanskrit.
Indian Epics
India is the land of famous mythologies and folklores. Some of the greatest works of ancient classical literature are found here. The two famous works that are synonymous to epic literature of India are Ramayana and Mahabharata. These two classical epics of India are written in ancient Sanskrit and present the most common ideals of human civilization that seem to have gone down the drain in the modern times.
Sanskrit Poets
Sanskrit has its roots deeply embedded in our culture. It is further glorified by the famous Sanskrit writers who wrote masterpieces in classical Sanskrit thus giving the language a very prestigious place in the cultural heritage of India. Sanskrit poets of India are an integral and inseparable part of the historical and cultural legacy of this country.
Vedas
These four Vedas contain a priceless treasure of knowledge. This Vedic literature is aimed at not just sacred rituals, but also at attaining higher levels of understanding about survival, life and death. The word Veda is derived from the word “Vid” which literally means, “Root”.
युवाल्पयोः कनन्यतरस्याम्। (In place of yuvaa and alpa, kan is optionally substitued.)
अहम् अस्माकं भ्राताषु कनिष्ठः। (youngest)
सीता सर्वासु भगिनीषु कनिष्ठा। (youngest)
ज्वलिता शुचितायाः कनियसी भगिनी। (younger)
लक्ष्मणः रामचन्द्रात् कनीयान्। (younger)
२००८-०५-२१ बुधवासरः (2008-05-21 Wednesday)
किन्नु स्याच्चित्तमोहोऽयं भवेत् वातगतिस्त्वियं।
उन्मादजो विकारो वा स्यादियं मृगतृष्णिका॥